Buffervat, expansievat en boilervat: wat doen ze?

Bij een warmtepomp komen er vaten in huis. Klanten halen ze vaak door elkaar. Logisch, want ze lijken op elkaar. Toch doen ze alle drie iets heel anders. Eén vat is voor de druk, één voor de rust van de warmtepomp en één voor uw douche. Hieronder leggen wij ze uit, steeds op dezelfde manier.

Het expansievat: klein, voor de druk

Het expansievat is een klein vat, meestal rood of grijs. Het hangt bijna altijd al bij uw cv-ketel. Water zet uit als het warm wordt. Tot 90 °C is dat ongeveer 3,5 procent, tot 70 °C ruim 2 procent; wij rekenen ruim. Die extra liters moeten ergens heen. Het expansievat vangt ze op. Binnenin zit een rubber vlies met lucht erachter. Wordt het water warm, dan duwt het tegen het vlies. Koelt het af, dan duwt het vlies terug. Zo blijft de druk in uw leidingen stabiel.

Het expansievat doet niets voor uw comfort. Het gaat om veiligheid en druk. Bij een warmtepomp komt er water bij in het systeem, bijvoorbeeld door het buffervat. Uw bestaande expansievat is dan vaak te klein. Wij controleren dat bij de schouw. Is het te klein, dan vervangen wij het. Een warmtepomp wordt bovendien gevuld op 2 tot 2,5 bar (bar is de maat voor druk). Dat is hoger dan de 1,5 bar die u van uw ketel kent.

Het buffervat: cv-water, voor de rust

Het buffervat is een geïsoleerd vat met cv-water. Bij Weheat is dat de WBF-50 van 50 liter of de WBF-100 van 100 liter. Het vat geeft de warmtepomp genoeg waterinhoud en doorstroming. Waarom is dat nodig? Een warmtepomp draait het liefst lang en rustig. Is er te weinig water, dan slaat hij steeds kort aan en uit. Dat heet pendelen. Dat kost rendement en slijt het toestel. Bij vorst haalt de warmtepomp bovendien warmte uit het cv-water om zichzelf te ontdooien. Zonder reserve geeft dat een ontdooistoring.

Weheat vraagt daarom een minimale waterinhoud: meer dan 40 liter bij de Flint P40 en meer dan 60 liter bij de Sparrow en Blackbird. Uw radiatoren tellen daarbij niet mee. Een thermostaatkraan kan ze namelijk afsluiten. Daarom zit in elk pakket standaard een buffervat van 50 liter. Dat hangt aan de wand of staat op de vloer, dicht bij de warmtepomp. Het is Ø 47 cm (50 cm met beugels) en 62 cm hoog (65 cm aan de wandbeugel) en weegt gevuld 68 kg.

Twee uitzonderingen:

• Vloerverwarming met 3 tot 4 vloergroepen (leidinglussen) die altijd openstaan. Dan zit er al genoeg water in de vloer: ongeveer 50 m² bij de Flint, 75 m² bij de Sparrow of Blackbird. Het buffervat kan dan vervallen (€ 295 minder). Dat beslissen wij pas na de schouw; Weheat raadt overigens ook dan vaak aan het vat te laten staan, omdat het ontdooien dan niet uit uw vloer komt.
• Zones (apart geregelde delen van het huis) of een mix van vloer en radiatoren. Dan komt er een vat van 100 liter, anders aangesloten en met een extra pomp (€ 595 meer); dat kost wat rendement door menging. Vaak is dan ook een mengset of zoneregeling nodig; wat dat is, leest u hieronder. Die meerprijs volgt na de schouw.

Let op: in het buffervat zit alleen cv-water. Er komt geen warm kraanwater uit.

Het boilervat: kraanwater, voor uw douche

Het boilervat is een voorraadvat met warm kraanwater. Dit vat komt er alleen bij all-electric. Uw cv-ketel is dan weg, dus iets anders moet uw douche en keuken van warm water voorzien. De warmtepomp verwarmt het water in het vat via een spiraal. Bij Weheat heet het vat WBL-200 (200 liter) of WBL-300 (300 liter).

De maat bepaalt hoeveel mensen achter elkaar kunnen douchen. Een vat van 200 liter past bij een huishouden tot 3 personen. Dat geeft ongeveer 300 liter mengwater van 40 °C. Mengwater is heet water uit het vat, gemengd met koud water tot douchetemperatuur (gerekend met 10 °C koud water en 55 °C in het vat). Reken met 80 procent nuttige inhoud, dan komt u op 4 tot 5 douches uit een vat van 200 liter en 6 tot 8 uit 300 liter. Een vat van 300 liter past bij 3 tot 5 personen, goed voor ongeveer 450 liter. Eén douchebeurt kost ruwweg 55 liter. Het water in het vat staat standaard op 55 °C. Eén keer per week gaat het 20 minuten boven 60 °C, tegen legionella. Dat is een bacterie die in stilstaand lauw water kan groeien. Die stap gebeurt automatisch.

Het boilervat staat op de vloer. Het is 60 cm breed en 124 cm (200 liter) of 160 cm (300 liter) hoog. Gevuld weegt het ongeveer 245 tot 350 kg. De vloer moet dat kunnen dragen. Een boilervat is geen warmtepompboiler. Een warmtepompboiler is een los toestel met een eigen kleine warmtepomp erop. Weheat maakt zo'n toestel niet; wij plaatsen daarvoor andere merken.

De drie vaten naast elkaar

	Expansievat	Buffervat	Boilervat
Wat zit erin	cv-water en lucht, gescheiden door een vlies	cv-water	kraanwater
Waarvoor	druk opvangen	rust en doorstroming voor de warmtepomp	warm water voor douche en keuken
Grootte	8 tot 35 liter	50 of 100 liter	200 of 300 liter
Bij hybride	ja, controleren of vervangen	ja, standaard 50 liter	nee
Bij all-electric	ja, controleren of vervangen	ja, standaard 50 liter	ja
Merkt u ervan	niets	een rustiger draaiende pomp	hoeveel mensen kunnen douchen

En de open verdeler?

Soms hoort u ook het woord open verdeler, mengset of zoneregeling. Dat zijn geen voorraadvaten. Ze koppelen twee delen van uw verwarming aan elkaar. Bijvoorbeeld vloerverwarming, die lauw water wil, en radiatoren, die warmer water willen. Of de begane grond en de verdieping apart. Heeft u zo'n mix of wilt u per zone regelen? Dan nemen wij dat op in de schouw. De meerprijs staat daarna in uw offerte.

Verder lezen

Het verschil tussen buffervat en expansievat, met de rekenregel, staat in Buffervat of expansievat. Hoeveel liter u nodig heeft leest u in Hoe groot moet een buffervat zijn. De opstelling staat in Buffervat in serie of parallel. Over het losse toestel voor alleen warm water: De warmtepompboiler.

Zelf uitrekenen

Weet u niet of u een vat van 50 of 100 liter nodig heeft? Gebruik de buffervat-keuzehulp. Is uw expansievat groot genoeg? Doe de expansievat-check. Past alles in uw ketelkast? Kijk in Past de warmtepomp?.

Vraag het ons

Twijfelt u welke vaten u nodig heeft? Plan een gratis videoschouw. Wij bekijken uw ketelkast en zeggen precies wat erbij komt.