Airco of warmtepomp met koelfunctie: wat past bij uw huis?

'Warmtepomp met koelfunctie' en 'airco' klinken als twee namen voor hetzelfde apparaat. Dat is een hardnekkig misverstand. Het verschil zit niet in de benaming, maar in de laagste laag van de installatie: het leidingwerk en de aansluiting op het verwarmingscircuit. Een airco blaast koude lucht uit een eigen koudemiddelcircuit en raakt uw cv-leidingen nergens. Een warmtepomp met koelfunctie stuurt licht gekoeld water door dezelfde vloerverwarming die in de winter verwarmt en haalt daarmee een paar graden van de kamertemperatuur af; Milieu Centraal (2025) noemt dat topkoeling en zet het nadrukkelijk niet gelijk aan airco. Wie vooral wil koelen, koopt een airco. Wie wil verwarmen en de zomer er als bijvangst bij neemt, kijkt naar een warmtepomp met koelfunctie en vooral naar zijn vloer. Dit stuk bouwt de kosten van beide routes van onderaf op: leidingen, afgifte, meterkast, opstelplek. Wat de toestellen kosten en welk deel de ISDE dekt, staat in de blokken onder het artikel en op de prijspagina.

Van de vloer omhoog: hoe een schouw voor koelen de kosten opbouwt

Een schouw voor koelen begint niet aan de gevel maar bij de verdeler van de vloerverwarming. Daar staat in één blik welke ruimtes een vloerlus hebben, of er een menggroep zit die in het stookseizoen de aanvoer omlaag mengt en of er plek is voor een dauwpuntsensor en een afsluiter per groep. Zonder vloerverwarming, of met vloerverwarming die alleen in de badkamer ligt, stopt het koelverhaal daar. Gewone radiatoren koelen nauwelijks, schrijft Milieu Centraal (2025), en dat komt niet door onwil van de fabrikant maar door het kleine oppervlak dat een radiator heeft om koude af te geven zonder te beslaan. Wat u dan overhoudt is een airco of ventilatorconvectoren, en het laatste betekent nieuw leidingwerk naar elke ruimte die gekoeld moet worden. Dat is de onderste kostenlaag. Wat ligt er al en wat moet erbij. Alles wat daarboven komt, wordt er duurder of goedkoper van.

Een laag hoger komt het toestel. Bij een hybride blijft de cv-ketel staan en komt de warmtepomp ernaast; de warmtepomp doet het grootste deel van het stookseizoen en de ketel springt bij op koude dagen en voor tapwater. Of de hybride koelt, staat op het productblad en nergens anders. Controleer dat per model, ook bij toestellen als de Weheat Flint P40 Hybride of de Remeha Elga Ace 6 kW Hybride, want koelen is een eigenschap van de regeling en het hydraulisch schema en geen eigenschap van een merk. Bij all-electric, bijvoorbeeld een Weheat Blackbird P60 All-electric, komt daar een boilervat bij zoals de Intergas Xylinder M200 voor een klein huishouden en doorgaans een buffervat; hoe groot dat moet zijn leest u in het stuk over de 40- en 60-literregel van Weheat. Koelen verandert aan die vaten weinig. Het maakt wel de vraag naar 3-fase eerder aan de orde, omdat een all-electric met elektrisch bijverwarmen een groter vermogen trekt dan een hybride, die volgens Milieu Centraal vrijwel altijd op een gewone 1-fase-aansluiting draait. De meterkast is daarmee de plek waar de meeste verrassingen zitten. Een 1-fase-aansluiting met weinig vrije groepen laat een hybride toe en zet een all-electric met koelfunctie én een losse airco meteen op de agenda van de netbeheerder.

Dan pas de buitenunit. Veel installateurs beginnen daar, omdat de klant ernaar vraagt. Ik zou dat niet doen. De opstelplek bepaalt het geluid op de perceelgrens en die grens ligt vast: per buitenunit maximaal 40 dB(A) tussen 19:00 en 07:00 uur en 45 dB(A) overdag volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving, een norm die sinds 1 april 2021 geldt en die Rijksoverheid (2024) ongewijzigd heeft meegenomen toen het Bouwbesluit opging in het Bbl. Of dat haalt, is een som van afstand tot de buren, opstelling, geluidskap en nachtstand, en die som kunt u pas maken als u weet welk toestel het wordt en of er ook een airco-unit naast komt te hangen. Wie eerst de unit kiest en dan pas de vloer bekijkt, rekent van boven naar beneden en komt onderaan uit op een verdieping die niet te koelen blijkt.

En dan de stelling. Voor een huis met vloerverwarming beneden en radiatoren boven is een warmtepomp zonder koelfunctie plus een aparte split-airco op de slaapverdieping vaak de betere combinatie dan één warmtepomp met koelfunctie. Collega's die koelen standaard meeverkopen zullen dat betwisten. Toch: de koelfunctie vraagt een dauwpuntregeling en afsluiters beneden, waar het overdag door de massa van de vloer toch al het koelst is, en levert boven niets. De airco levert boven precies wat u wilt, op de uren dat u er ligt, en de warmtepomp blijft doen waarvoor hij gekocht is. Twee apparaten, twee eenvoudige installaties. Dat is vaker verstandig dan één ingewikkelde.

Vier keuzes die koelen onnodig duur maken

De eerste is een koelfunctie kopen voor een huis dat alleen radiatoren heeft. Het toestel doet dan wat het beloofd heeft, het water gaat licht gekoeld het circuit in, en de kamertemperatuur beweegt nauwelijks terwijl de onderkant van de radiatoren begint te beslaan. U betaalt de meerprijs van koelregeling en afsluiters en krijgt er vocht voor terug. Wat er in plaats daarvan hoort: kijk eerst op welke verdieping u last heeft van de warmte en hang daar een airco, of leg ventilatorconvectoren als u geen koudemiddelleidingen door het huis wilt.

De tweede is koelen zonder dauwpuntbewaking. Zodra de aanvoer onder de dauwpunttemperatuur van de kamerlucht komt, slaat vocht neer op de koudste plek, en dat is niet zelden de kier tussen twee tegels of de onderkant van een houten vloer. De schade zit dan in de afwerkvloer en niet in de warmtepomp, en een vloer vervangen is duurder dan welk regelcomponent ook. Laat de installateur een sensor plaatsen die de aanvoer begrenst en vraag op de schouw waar die komt te hangen.

De derde is twee buitenunits op één achtergevel zetten zonder geluidstoets. Een airco heeft ook een buitenunit en de norm van 40 dB(A) 's nachts op de perceelgrens geldt voor elke buitenunit apart, dus met twee units aan dezelfde gevel heeft u twee keer die toets. Een geluidskap of een verplaatsing achteraf kost meer dan één tekening vooraf waarop beide units met hun afstand tot de buren staan. Teken beide. Meteen.

De vierde is de warmtepomp dimensioneren op de koelvraag. Een te groot toestel voor de verwarming pendelt in het voor- en naseizoen, haalt een lagere SCOP dan op het productblad staat en slijt sneller. Het vermogen in kW volgt uit het warmteverlies van de woning; wat het toestel in de zomer aan koude kan leveren, is een afgeleide daarvan en geen ontwerpgetal. Wie meer wil koelen dan de vloer aankan, heeft een airco nodig en geen grotere warmtepomp.

Wat er dit jaar en volgend jaar verschuift

De ISDE blijft de regeling waar een eigenaar-bewoner een deel van de warmtepompkosten uit terugkrijgt. RVO (2026) beschrijft de voorwaarden: aanvragen ná de installatie, binnen 24 maanden, op mijn.rvo.nl met DigiD, en het apparaat moet op de meldcodelijst staan en geplaatst zijn door een bouwinstallatiebedrijf. Particuliere verhuurders zijn sinds 2025 uit de ISDE en gebruiken de SVOH. Of een losse airco onder de regeling valt, ziet u aan één ding: staat het apparaat met meldcode op de lijst van RVO of niet. Een koelfunctie op een warmtepomp verandert de meldcode niet. Wat dat per model betekent, leest u in het overzicht over ISDE 2026 voor warmtepompen.

De hybride-verplichting die voor 2026 op de rol stond, is in mei 2024 door het kabinet geschrapt, meldt Rijksoverheid (2024). Niemand hoeft dus een hybride te nemen. Dat haalt de druk van de keuze en geeft ruimte om te doen wat past: verwarmen met een hybride waar dat loont en koelen met wat de verdieping vraagt.

Koudemiddelen verschuiven. R290, propaan, komt steeds vaker in monoblock-warmtepompen zoals de Intergas Xtend ECO 5 kW Hybride; volgens RVO heeft een monoblock met R290 geen koudemiddelwerk in huis. Een split-airco werkt in de regel met R32 en vraagt een F-gassen-gecertificeerde installateur, ook voor de leidingen naar de slaapkamer. Dat is een extra vakman als uw warmtepompinstallateur die certificering niet heeft.

En de zomer zelf verschuift: koelen valt samen met de uren waarin zonnepanelen het meest leveren, wat de stroomrekening van koelen anders maakt dan die van verwarmen. Hoe dat samenspel werkt, staat in het stuk over warmtepomp en zonnepanelen.

Airco, koelende warmtepomp of allebei: de opties op een rij

De as die hier telt is niet het merk maar het afgiftesysteem en de plek in huis waar u het warm heeft. Vier opties naast elkaar, zonder prijzen; die staan per model onder dit artikel.

Optie	Hoe het koelt	Geschikt bij	Buitenunits	Wat het verder doet
Split-airco	Koude lucht uit binnenunit, eigen koudemiddelcircuit (meestal R32)	Elke ruimte met een buitenmuur of een route voor koudemiddelleidingen	1 per systeem, geluidsnorm per unit	Alleen koelen; sommige modellen verwarmen bij, maar niet als hoofdverwarming
Hybride met koelfunctie	Licht gekoeld water door vloerverwarming, ketel blijft voor tapwater	Vloerverwarming in de ruimtes die u wilt koelen, 1-fase volstaat meestal	1 warmtepomp-buitenunit	Verwarmt het grootste deel van het jaar, koelt een paar graden via de vloer
All-electric met koelfunctie	Zelfde als hybride, zonder gas; boilervat voor tapwater	Goed geïsoleerde woning, lage aanvoertemperatuur, soms 3-fase	1 warmtepomp-buitenunit	Verwarmt en maakt tapwater; koelen via vloer of convectoren
Warmtepomp zonder koelfunctie plus airco boven	Vloer beneden koelt niet actief; airco doet de slaapverdieping	Vloer beneden, radiatoren boven	2 units, elk apart binnen de norm	Verwarming en koeling gescheiden, elk op de verdieping waar het hoort

Wat doet u hiermee. Streep eerst de rijen weg die uw vloer niet toelaat. Heeft u nergens vloerverwarming, dan blijven de eerste en de laatste rij over en gaat de warmtepomp puur over verwarmen. Ligt er vloerverwarming door het hele huis, dan is een koelfunctie op een Weheat Flint P40 Hybride of een Remeha Elga Ace 6 kW Hybride het afwegen waard, mits het productblad koelen noemt en de verdeler een dauwpuntregeling krijgt. Ligt er vloer beneden en staan er radiatoren boven, wat in veel woningen uit de jaren negentig het geval is, dan is de laatste rij mijn voorkeur. Reken de geluidsnorm per unit. Twee stille units zijn haalbaar, twee luidruchtige aan één gevel niet.

Het stappenplan: van vloercheck tot ISDE-aanvraag

1. Loop uw huis door met één vraag: waar heeft u het in de zomer te warm en ligt daar vloerverwarming? Dat bepaalt of koelen via de warmtepomp iets voor u doet of dat de warmte een airco-probleem is. Kost niets, kost een avond.
2. Bekijk de verdeler van de vloerverwarming en maak er een foto van, met de groepen zichtbaar. De schouw gebruikt dat om te zien of afsluiters en een dauwpuntsensor passen. Ook dit kost u alleen tijd.
3. Vul uw adres in de configurator in. Die koppelt het bouwjaar en het woningtype aan een eerste selectie van hybride- en all-electric-toestellen en toont per model welk deel de ISDE dekt; de precieze bedragen komen daar uit de productdatabase.
4. Plan de schouw. De monteur meet het warmteverlies voor het vermogen in kW, kijkt in de meterkast naar 1- of 3-fase en het aantal vrije groepen, tekent de plek van de buitenunit ten opzichte van de perceelgrens en beoordeelt de vloer op koelen. Komt er ook een airco, dan tekent hij die unit erbij, want elke unit moet apart binnen 40 dB(A) 's nachts blijven.
5. Vergelijk de offerte op vier posten: toestel, leidingwerk en afgifte, meterkastwerk, regeling. Zit koelen erin, dan hoort de dauwpuntbewaking als aparte regel zichtbaar te zijn. Ontbreekt die, vraag ernaar.
6. Laat plaatsen door een bouwinstallatiebedrijf; zelf installeren geeft volgens RVO geen ISDE. Een hybride vraagt minder ombouw dan een all-electric met boilervat, omdat het afgiftesysteem blijft zoals het is. Een split-airco vraagt een F-gassen-gecertificeerde installateur.
7. Vraag als eigenaar-bewoner de ISDE aan op mijn.rvo.nl met DigiD, ná de installatie en binnen 24 maanden. Combineert u binnen die termijn isolatie met de warmtepomp, dan geldt voor de isolatie het dubbele tarief; dat staat in de regeling van RVO (2026).

Veelgestelde vragen over airco of warmtepomp met koelfunctie

Kan ik een airco naast mijn hybride warmtepomp hangen zonder dat de ISDE vervalt?

Ja. De ISDE gaat over het apparaat met de meldcode, in dit geval de warmtepomp, en stelt geen eisen aan wat er verder aan de gevel hangt. Wat wel verandert, is de geluidstoets: twee buitenunits betekent twee keer de grens van 40 dB(A) 's nachts op de perceelgrens uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Laat de installateur beide units op één tekening zetten voordat er iets wordt geboord. Achteraf verplaatsen is de dure variant.

Koelt een warmtepomp met koelfunctie ook de slaapkamers met radiatoren?

Nee, niet merkbaar. Radiatoren hebben te weinig oppervlak om koude af te geven en beslaan voordat de kamer koeler wordt, schrijft Milieu Centraal. De koelfunctie werkt in de ruimtes met vloerverwarming of ventilatorconvectoren. Heeft u boven alleen radiatoren en wilt u daar koelen, dan is een split-airco op die verdieping de passende oplossing en houdt u de warmtepomp voor wat hij goed kan.

Wat gebeurt er met condens als de vloer te koud wordt?

Water uit de kamerlucht slaat neer op het koudste oppervlak, en bij vloerkoeling is dat de vloer of de leidingen bij de verdeler. Daarom hoort er een dauwpuntsensor in het systeem die de aanvoertemperatuur begrenst. Ontbreekt die, dan koelt u met risico voor tegelvoegen en houten afwerkvloeren. Vraag op de schouw waar de sensor komt en welke minimale aanvoer de regeling hanteert; dat hoort in de offerte te staan.

Verlaagt de koelfunctie de SCOP van mijn warmtepomp?

De SCOP zoals fabrikanten die opgeven, is het seizoensrendement voor verwarmen en zegt niets over koelen. Koelen kost stroom, en die komt bij uw jaarverbruik. Hoeveel, hangt af van hoe vaak u koelt en of u het samen laat vallen met de uren dat uw zonnepanelen leveren. De verwarmingsprestatie zelf verandert niet door de koelfunctie, wel door een verkeerd gekozen vermogen; dat is een van de echte nadelen van een warmtepomp die u met een goede schouw voorkomt.

Heb ik voor een koelende all-electric een 3-fase-aansluiting nodig?

Niet per se voor het koelen. Milieu Centraal geeft aan dat 3-fase eerder aan de orde komt bij all-electric met elektrisch bijverwarmen of een groter vermogen, en de schouw beoordeelt dat aan de hand van uw meterkast. Komt er een airco bij, dan komt er een extra groep bij. Een hybride draait vrijwel altijd op 1-fase, met of zonder koelfunctie.

Werkt koelen via de vloer in een oude woning met houten vloeren?

Alleen als er vloerverwarming ligt, en bij een houten afwerkvloer met extra aandacht voor het dauwpunt, omdat hout vocht opneemt en gaat werken. In veel vooroorlogse huizen ligt geen vloerverwarming en is de vraag eerder of een warmtepomp überhaupt past; daarover gaat het stuk over een warmtepomp bij een jaren-30 woning. Voor de zomer is daar een airco of buitenzonwering meestal de logische route.

Het antwoord op de vraag airco of warmtepomp met koelfunctie ligt onder uw vloer en in uw meterkast, niet in een brochure. Vul uw adres in op de configurator: u ziet dan welke hybride- en all-electric-modellen bij uw bouwjaar en woningtype passen en welk deel de ISDE per model dekt, met actuele prijzen uit de productdatabase. Wilt u eerst de bandbreedte zien, kijk dan op de prijspagina. Daarna volgt de schouw, waarin de monteur uw verdeler, uw meterkast en de plek voor de buitenunit beoordeelt en het koelverhaal voor uw huis concreet wordt.