Warmtepomp voor appartement zonder buitenunit: kan dat?

25 ampère: dat getal staat op de hoofdzekering van veel appartementen die voor 2000 zijn opgeleverd, en het is de eerste grens waar een warmtepomp voor een appartement zonder buitenunit op stuit. Zo'n toestel bestaat, maar alleen voor warm tapwater. Een warmtepompboiler haalt zijn warmte uit de lucht in de berging of uit kanaallucht van buiten en heeft geen kast op het balkon nodig. Voor ruimteverwarming is er geen variant zonder buitenunit die een appartement in januari op temperatuur houdt. Daar blijft de cv-ketel, de blokverwarming of de stadswarmte voor staan. De boiler vervangt dus het tapwaterdeel, niet de verwarming, en dat is het eerste wat in de zoekresultaten misgaat. Het tweede wat misgaat zit in de meterkast. Een warmtepompboiler heeft een klein compressorvermogen, maar vrijwel elk model heeft ook een elektrisch hulpelement, en dat element wil 's avonds aanslaan op het moment dat de inductieplaat al draait. Op een 1-fase-aansluiting van 25 ampère kan dat krap worden. Verzwaring van de aansluiting is in die gevallen geen keuze maar een voorwaarde, en of dat speelt beoordeelt een schouw, niet een rekentool.

Waarom de schouw in een appartement bij de meterkast begint

In een rijtjeshuis loopt een schouw van buiten naar binnen: eerst de plek voor de buitenunit, dan de ketelruimte, dan de meterkast. In een appartement zonder buitenunit staat die volgorde op zijn kop. De eerste blik gaat naar de hoofdzekering en naar het aantal groepen dat nog vrij is, want een warmtepompboiler vraagt een eigen groep en de ervaring leert dat in een meterkast uit de jaren tachtig vaak alles al bezet is door de wasmachine, de droger en de inductieplaat die er later bij is gekomen. Staat er 1 × 25 A op de zekering en hangt er al een inductieplaat op een aparte groep, dan is de vraag niet of de boiler erbij kan, maar wat er gebeurt als het element van de boiler, de kookplaat en de wasdroger tegelijk trekken. Dat rekenen we na. Soms past het ruim, soms zit het op de grens en soms is een verzwaring bij de netbeheerder de enige nette route, en die verzwaring heeft een eigen doorlooptijd die u in uw planning moet opnemen.

De tweede verrassing is de plek van het vat. Een boiler van 200 liter weegt gevuld een flink aantal kilo's meer dan leeg, en in een appartement staat hij meestal op een verdiepingsvloer van beton, wat op zich prima draagt. Het probleem is de ruimte eromheen. Een boiler op binnenlucht heeft een ruimte nodig waar hij lucht uit kan trekken zonder die ruimte zelf tot een koelcel te maken, en de meeste bergingen in een galerijflat zijn daar simpelweg te klein voor. Hier kom ik bij een stelling waar collega's over vallen: een warmtepompboiler die zijn lucht uit een kleine, gesloten berging haalt, zou ik niet plaatsen. De berging koelt af, het toestel trekt steeds kouder lucht aan, het rendement zakt en het hulpelement springt vaker bij dan de folder belooft. Dan heeft u een duur elektrisch boilertje met een compressor als decoratie. De oplossing is bijna altijd een kanaalaansluiting op buitenlucht via twee gevelroosters, of een opstelling in een ruimte die groot genoeg is en waar de afkoeling niemand stoort. Dat kost leidingwerk en twee gaten in de gevel, en voor die gaten heeft u de VvE nodig. Daar loopt de meeste tijd weg. Niet in het toestel, niet in de montage, maar in de vergadering waar wordt besloten of er twee roosters in de gevel mogen.

Waar wij van afzien: een appartement met blokverwarming waar de bewoner de hele installatie wil vervangen. Dat kan niet individueel. En een appartement waar de VvE eigenlijk best een buitenunit toestaat, maar waar de bewoner de boiler als compromis kiest om de discussie te vermijden. Mijn advies is om die discussie juist wél te voeren. Hoe een VvE daarnaar kijkt en wat de regels zijn staat uitgewerkt op de pagina over een warmtepomp in een appartement. Een hybride met een stille buitenunit haalt het grootste deel van het gasverbruik voor verwarming weg; een boiler zonder buitenunit haalt alleen het tapwaterdeel weg. Dat verschil in opbrengst is groot, en het is de reden dat een boiler voor mij een tweede keus is, geen gelijkwaardig alternatief.

Portiekflat, galerijflat of nieuwbouw: wat de bouwperiode doet

In Den Haag, Rotterdam, Amsterdam en Utrecht staat een groot deel van de woningvoorraad in de vorm van portiekwoningen uit de jaren dertig tot zestig en galerijflats uit de jaren zeventig en tachtig. Die twee types gedragen zich verschillend bij een warmtepomp zonder buitenunit.

De portiekwoning heeft vaak een individuele cv-ketel in de keuken en geen berging binnen het appartement; de berging zit in het souterrain. Een boiler in de keuken is in zo'n woning zelden haalbaar door de maat van het vat, en een boiler in een gemeenschappelijk souterrain levert de tapwaterleiding een lange weg omhoog op, met warmteverlies en wachttijd aan de kraan. Hier loopt de boilerroute meestal dood. De kans ligt bij een hybride met een buitenunit op een plat dak of in de tuin van de begane grond, als de VvE daarin meegaat.

De galerijflat heeft een berging in de woning, een betonnen vloer en een gevel aan de galerijzijde waar roosters mogelijk zijn. Dat is het woningtype waar een warmtepompboiler op kanaallucht het vaakst past. De isolatie van deze flats is matig tot redelijk, de radiatoren zijn op hoge aanvoertemperatuur ontworpen en de ketel blijft daar voorlopig nodig. Hoeveel ruimte zo'n opstelling vraagt, binnen en bij de gevel, staat in hoeveel ruimte een warmtepomp nodig heeft.

Nieuwbouwappartementen zijn een apart verhaal. Veel ervan hebben stadswarmte of een collectieve warmtepomp. Daar is tapwater al geregeld via een afleverset en levert een eigen boiler weinig op. Heeft een nieuwbouwappartement wél een individuele gasketel, dan zijn de isolatie en de vloerverwarming vaak al geschikt voor lage aanvoertemperatuur, en is de buitenunit de enige hindernis.

Wat in een appartement zonder buitenunit werkt en wat tegenvalt

Wat werkt

• Een kanaalaansluiting op buitenlucht via gevelroosters. De boiler haalt dan geen warmte uit de berging maar van buiten, blijft op rendement en koelt de ruimte niet af. Twee roosters in de gevel, dus VvE-toestemming vooraf.
• Een vat van rond de 200 liter voor een huishouden van twee tot vier personen. De Remeha Azorra Ace 200, de Atlantic Explorer V5 200L of de ATAG Energion Nuos Plus 200L zijn de maat waar de meeste appartementen op uitkomen. Kleiner dan 150 liter wordt krap bij douchen achter elkaar.
• De tijdschakeling op de nacht of op de zonnepanelen. Een boiler is een opslagvat; laat hem verwarmen op het moment dat de stroom goedkoop of eigen is en niet om zes uur 's avonds naast de kookplaat.
• De ISDE aanvragen binnen 24 maanden na plaatsing. Een warmtepompboiler op de meldcodelijst van RVO komt voor eigenaar-bewoners in aanmerking voor een deel van de kosten, mits geplaatst door een bouwinstallatiebedrijf. Het bedrag per model staat onder dit artikel.

Wat tegenvalt

• De boiler als vervanging van de ketel zien. Dat is een hardnekkig misverstand. Het toestel verwarmt water voor de kraan, niet de radiatoren. De ketel blijft.
• Plaatsing in een gesloten berging van een paar vierkante meter op binnenlucht. De ruimte koelt af, het rendement zakt en het elektrisch element doet het werk. Dan had een gewone elektrische boiler goedkoper gekund.
• De meterkast pas na de bestelling bekijken. Een eigen groep is nodig en op 1 × 25 A kan de combinatie met inductie en droger te krap zijn. Een verzwaring heeft doorlooptijd bij de netbeheerder.
• Het geluid vergeten omdat er geen buitenunit is. De compressor en de ventilator zitten nu binnen. In een berging naast een slaapkamer hoort u die. Een opstelling tegen een scheidingswand met de buren verdient dezelfde aandacht als een buitenunit; hoe geluid door de muur reist staat in warmtepomp geluid dempen.
• Een boiler kiezen terwijl de VvE een buitenunit zou toestaan. Dan laat u het grootste deel van de besparing liggen.

Scenario: galerijappartement uit 1985 met individuele ketel

Dit is een rekenvoorbeeld in techniek, niet in geld. Een galerijappartement van rond de 75 m² uit 1985, dubbel glas uit de bouwtijd, spouw geïsoleerd zoals destijds gebruikelijk, radiatoren op een aanvoertemperatuur die in de winter ruim boven 55 °C ligt. Individuele cv-ketel in de berging, hoofdzekering 1 × 25 A, inductieplaat op een aparte groep. De VvE staat geen apparatuur aan de gevel of op het balkon toe, maar heeft geen bezwaar tegen twee ventilatieroosters in de galerijgevel.

Een hybride valt af door het VvE-besluit. All-electric valt af door de aanvoertemperatuur: radiatoren op ruim boven 55 °C passen niet bij een warmtepomp die zijn SCOP haalt rond 35 °C aanvoer, en de isolatie draagt een lagere temperatuur niet. Wat past is een warmtepompboiler van 200 liter op kanaallucht, bijvoorbeeld een Remeha Azorra Ace 200, opgesteld in de berging met twee geïsoleerde kanalen naar de roosters. Het compressorvermogen is klein, in de orde van een huishoudelijk apparaat, maar het hulpelement vraagt een eigen groep. Bij 25 ampère met inductie en droger rekent de schouw na of een verzwaring nodig is; in dit scenario wordt de boiler op een tijdslot gezet zodat hij niet gelijktijdig met de kookplaat verwarmt, en blijft de aansluiting staan. De ketel blijft de verwarming doen. Het rendement op tapwater ligt bij een luchtwarmtepompboiler lager dan de COP die u bij A7/W35 op een datasheet ziet, omdat het water naar een tapwatertemperatuur moet en niet naar 35 °C, maar het is nog altijd een veelvoud van wat een elektrisch element levert, zo legt Milieucentraal (2025) uit bij het verschil tussen COP en SCOP.

Vier routes voor een appartement naast elkaar

De keuze draait om één as: mag er wel of geen buitenunit komen, en zo ja, waar. Zonder buitenunit blijft alleen tapwater over. Met buitenunit komt de verwarming in beeld.

Route	Buitenunit	Wat het aanpakt	Geluid	Ruimte binnen	Geschikt voor
Warmtepompboiler op binnenlucht (Atlantic Calypso VM 150L, ATAG 150L)	Geen	Alleen tapwater	Compressor en ventilator binnen	Grote, niet te koude ruimte nodig	Appartement met ruime, aparte berging of wasruimte
Warmtepompboiler op kanaallucht (Remeha Azorra Ace 200, Atlantic Explorer V5 200L, Daikin Altherma M HW 200L)	Geen, wel twee gevelroosters	Alleen tapwater	Binnen, gedempt door kanalen	Vat plus kanaalwerk	Galerijflat met berging aan de gevel
Hybride monoblock R290 (Weheat Flint P40 Hybride 4-6 kW, Intergas Xtend ECO 5 kW)	Ja, op balkon of plat dak	Grootste deel van de verwarming; ketel blijft voor pieken en tapwater	Buiten: maximaal 40 dB(A) 's nachts op de perceelgrens	Binnenunit klein, bij de ketel	Appartement waar de VvE een stille unit toestaat
All-electric monoblock met vat (Weheat Flint P40 All-electric + Intergas Xylinder M200)	Ja	Verwarming en tapwater, gas eruit	Buiten, zelfde norm	Binnenunit plus vat van 194 liter	Goed geïsoleerd appartement met vloerverwarming of ruime radiatoren

Wat u hiermee doet: begin bij de VvE, niet bij de catalogus. Is een buitenunit uitgesloten, dan is de tweede rij uw route en gaat de schouw over de gevel, de berging en de meterkast. Is een buitenunit bespreekbaar, dan is de derde rij vrijwel altijd beter voor de energierekening, omdat de verwarming het grootste deel van het gasverbruik is. De geluidsnorm van 40 dB(A) 's nachts en 45 dB(A) overdag op de perceelgrens geldt sinds 1 april 2021 en staat nu in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Rijksoverheid, 2024); een monoblock met R290 op een balkon kan daar met de juiste opstelling onder blijven. De vierde rij komt in bestaande appartementen zelden in beeld, omdat de aanvoertemperatuur het niet toelaat. Met hoge radiatoren haalt u geen SCOP die de moeite waard is. Hoe stil een unit op een balkon voor de buren onder u en naast u uitpakt, leest u in buitenunit warmtepomp en de buren.

Over de ISDE: een warmtepompboiler én een hybride warmtepomp staan allebei op de meldcodelijst, en een eigenaar-bewoner vraagt de subsidie aan ná plaatsing, binnen 24 maanden, via mijn.rvo.nl met DigiD. Particuliere verhuurders kunnen sinds 2025 geen ISDE meer aanvragen en zijn op de SVOH aangewezen; VvE's gebruiken de SVVE (RVO, 2025). Het toestel moet geplaatst zijn door een bouwinstallatiebedrijf met de juiste SBI-code; M26 is een handelsnaam van Maximilius B.V. (KvK 61880493, sinds 2014) en werkt met eigen monteurs vanuit Den Haag door heel Nederland.

Veelgestelde vragen over een warmtepomp zonder buitenunit in een appartement

Kan een warmtepompboiler ook mijn radiatoren verwarmen als ik hem groot genoeg kies?

Nee. Een warmtepompboiler is ontworpen om tapwater in een vat op temperatuur te brengen met een kleine compressor die daar uren over mag doen. Radiatoren vragen een vermogen van meerdere kilowatt op het moment dat het koud is, en dat levert zo'n toestel niet. Een groter vat geeft meer liters warm water, geen meer verwarmingsvermogen. De ketel, de blokverwarming of de stadswarmte blijft daarvoor staan. Wie de verwarming wil aanpakken heeft een buitenunit nodig, hoe klein ook.

Hoe zit het met de hoofdzekering van 25 ampère als ik ook een inductieplaat heb?

Dat is precies het punt dat de schouw narekent. De compressor van een warmtepompboiler trekt weinig, het elektrische hulpelement meer, en de inductieplaat het meest. Vallen die samen op een 1-fase-aansluiting van 25 ampère, dan kan de hoofdzekering vallen. Twee oplossingen: een tijdslot zodat de boiler buiten de kookuren verwarmt, of een verzwaring van de aansluiting via de netbeheerder. Welke past hangt af van uw groepenkast en uw gezinsgrootte. Een eigen groep voor de boiler is hoe dan ook nodig.

Mijn berging is krap. Kan de boiler op binnenlucht uit de gang?

Dat raad ik af. Een boiler op binnenlucht koelt de ruimte waar hij uit trekt merkbaar af en blaast koude lucht uit. In een gang of kleine berging wordt dat al snel onaangenaam en zakt het rendement, omdat het toestel steeds koudere lucht krijgt. Het hulpelement neemt het dan over en dat is de dure manier van water verwarmen. Kijk liever naar een kanaalaansluiting op buitenlucht met twee gevelroosters. Dat vraagt toestemming van de VvE, maar levert een toestel dat doet wat op het blad staat.

Is een warmtepompboiler binnen hoorbaar bij de buren?

Hij maakt geluid: een compressor en een ventilator draaien enkele uren per dag. In een betonnen galerijflat draagt dat via de wand over naar de buren als het vat tegen een scheidingswand staat. Zet het toestel bij voorkeur tegen een buitengevel of een eigen binnenwand, op trillingsdempers, en laat de kanalen geïsoleerd uitvoeren. Een geluidsnorm op de perceelgrens zoals bij buitenunits geldt hier niet, maar burenhinder is binnen minstens zo lastig op te lossen als buiten.

Krijg ik ISDE op een warmtepompboiler in een appartement?

Ja, als u eigenaar-bewoner bent, het model op de meldcodelijst van RVO staat en een bouwinstallatiebedrijf het plaatst. U vraagt aan ná de installatie, binnen 24 maanden, op mijn.rvo.nl (RVO, 2025). Zelf plaatsen geeft geen subsidie. De ISDE dekt een deel van de kosten; het bedrag per model staat in de productblokken onder dit artikel. Combineert u binnen 24 maanden met een isolatiemaatregel, dan geldt voor die isolatie het dubbele tarief.

Wat als de VvE later alsnog een buitenunit toestaat?

Dan is uw boiler niet weggegooid geld. Een hybride warmtepomp zoals de Weheat Flint P40 Hybride doet de verwarming en laat het tapwater aan de ketel of aan een bestaand vat. Een all-electric opstelling kan een indirect vat gebruiken, maar een losse warmtepompboiler met eigen compressor blijft gewoon naast een hybride draaien. Wat u wel moet weten: twee compressoren in één appartement vragen samen meer van de meterkast dan één. Reken dat vooraf door.

Vul uw adres in op de configurator: reken uw eigen appartement door. U geeft het bouwjaar, het type woning en uw huidige verwarming op en ziet welke boilers en, als een buitenunit bespreekbaar is, welke hybride opties bij uw situatie passen, met de ISDE per model erbij. Daarna plant een monteur de schouw, waarin de hoofdzekering, de berging en de gevel worden bekeken voordat er iets wordt besteld. Dat is de kortste route naar een advies dat niet op een folder maar op uw meterkast is gebaseerd. Wilt u eerst de prijzen zien, kijk dan op https://m26.nl/prijzen.